Товч агуулга

• Оростой холбоотой бүхий л сэдвүүдээс дайнтай холбоотой асуудлаарх хуурамч, пропаганда мэдээллийн тархац Монголд хамгийн их байв.
• Фэйсбүүк орчинд хуурамч мэдээллээс илүүтэй Оросыг дэмжихийг хүчтэй ятгаж, ухуулсан, тодорхой тоо, баримт бага, эх сурвалжгүй, ихэвчлэн хоёр орны түүхийг сануулж, барууны орнуудыг ихээхэн харлуулсан пропаганда хамгийн их байна.
• Хэрэв Оросыг бага зэрэг л шүүмжилсэн, эсэргүүцсэн хүн байвал “Хужаа”, “Хужаагийн эрлийз”, “Хужаа руугаа яв” гэсэн нэршлийг хараалын болон үзэн ядах хэллэгтэй хамт ашиглаж доромжилдог.
• Оросыг шүүмжилсэн хүмүүсийг “АНУ-ын бууны нохой”, “Либерал хулгайч ”, ”Янки нар“, “Ардчиллын бууны нохой” гэх зэргээр барууны орнууд болон ардчилалтай холбож эсэргүүцдэг.

ОХУ-ын эхлүүлсэн дайнаас хойш мэдээллийн дайн олон улсад зэрэгцээд гарч эхэлснийг бид мэднэ. Тэгвэл Монголын фэйсбүүк орчинд Оросын пропаганда, хуурамч мэдээлэл хэрхэн тархсан, ямар шинж чанартай байгааг тодорхойлох зорилгоор Эрэн Сурвалжлах Сурвалжлагчдын Төлөө Төв(MCIR)-өөс хоёр дахь удаагаа мониторинг хийсэн юм.

2023.01.01-нээс 2024.01.01-нийг хүртэлх фэйсбүүк орчны мэдээллийг дайнтай холбоотой буюу орос монгол ахан дүүс, төмөр зам, эрчим хүч, станц зэрэг сэдвийн хүрээнд холбогдох түлхүүр үгсийн тусламжтайгаар анхдагч мэдээллийн санг үүсгэж, илүү оновчтой, хамааралтай мэдээлэл бүхий 554 постод дүн шинжилгээ хийхэд нэгэн сонирхолтой хандлага ажиглагдсан. Тодруулбал, Монголын Фэйсбүүк орчинд хуурамч мэдээллээс илүүтэй Оросыг дэмжихийг хүчтэй ятгаж, ухуулсан, тодорхой тоо, баримт бага, эх сурвалжгүй, ихэвчлэн хоёр орны түүхийг сануулж, барууны орнуудыг ихээхэн харлуулсан пропаганда буюу суртал ухуулга хамгийн их байв.

Цаашлаад Оростой холбоотой бүхий л сэдвүүдээс дайнтай холбоотой асуудлаарх хуурамч, пропаганда мэдээллийн тархац хамгийн их байлаа.

Дайнаас гадна Оросыг ерөнхийд нь хамгаалж, шүтэн биширсэн пропаганда, үзэл бодол буюу “АГУУ ОРОС” гэсэн хандлага хүчтэй байсан нь анзаарагдсан. Эдгээр пост нь Фэйсбүүк орчинд гэхэд их урт бичвэртэй, ятган ухуулах зорилгоор ихэвчлэн ямар нэгэн бодит болон бодит бус түүхийг оршил болгож бичсэн мөртөө тодорхой цаг хугацаа, тоон мэдээлэл дурдалгүй, ерөнхийд нь туйлширч эсэргүүцсэн, үзэн ядсан, эсвэл шүтэн биширсэн шинжтэй байсан юм.

Ийнхүү Оросыг хүчтэй хамгаалж, дэмжихийн зэрэгцээ Оросыг шүүмжлэгчдийг эсэргүүцсэн постууд мөн зонхилж байсан нь анхаарал татсан. Тэдгээр постод хоёр нийтлэг хэлбэр ажиглагдсан нь

• Оросыг бага зэрэг л шүүмжилсэн, эсэргүүцсэн байвал тухайн хүнийг “Хужаа”, “Хужаагийн эрлийз”, “Хужаа руугаа яв” хэмээн цоллож, хараалын болон үзэн ядах хэллэгийг хамт ашигладаг. Энэ төрлийн постууд харьцангуй товч, цөөн үгтэй, тод өнгийн суурь дээр бичсэн хэлбэр их ажиглагдсан.

• Өөр нэг хэсэг нь Оросыг шүүмжилсэн хүмүүсийг “АНУ-ын бууны нохой”, “Либерал хулгайч”, ”Янки нар“, “Ардчиллын бууны нохой” гэх зэргээр барууны орнууд болон ардчилалтай холбож эсэргүүцдэг шинжтэй. Энэ хүмүүс хараал, үзэн ядах үг хэллэг харьцангуй бага ашиглах боловч өөрөөсөө бусдыг түүхээ мэдэхгүй, орос ахын ачийг умартсан, эх орноосоо урвасан гэсэн хандлага илэрхийлсэн нь нийтлэг байсан. Мөн энэ төрлийн постууд нь ихэвчлэн маш урт бичвэртэй, голдуу түүх их дурдсан, бодит болон зохиомол жишээ, тайлбар эш татсан хэлбэртэй байв.

Ингэхдээ тухайн посттой хамааралтай мэтээр зураг хавсаргасан боловч тэдгээр нь посттой хамааралгүй, өөр цаг үе, газар оронд болсон зургуудыг ашигласан байсан. Уншигчдын анхаарлыг шууд татахуйц хурц, тод өнгөтэй, эсвэл дэлбэрэлт болсон зэрэг хүчтэй агуулгатай зургууд их ажиглагдсан.

Жишээ. “Оросыг эсэргүүцвэл Хятадын тал” бүхий пропаганда мэдээлэл

Маш олон пост, сэтгэгдлүүд дотор Оросыг шүүмжилсэн хүмүүсийг Хужаагийн эрлийз, Хятадын талыг баримтлагчид гэх хандлага ажиглагдсан.

Харин Монголын фэйсбүүк хэрэглэгчид энэ төрлийн суртал ухуулга, хуурамч мэдээллийг нягталдаггүй, Оросын туйлшран дэмждэг, тэдгээр мэдээллээ шүүлтүүргүйгээр цааш түгээдэг нь энэ удаагийн мониторингийн үр дүнд харагдсан.

Иймд мэдээллийн боловсролд анхаарч, аливаа мэдээллийг үргэлж нягталж байж түгээхийг зөвлөж байна.