Factcheck: Уул уурхай ба металлын олон улсын зөвлөлийн удирдамжийн дагуу нөхөн сэргээлт хийнэ

Товч агуулга

  • Байгалийн аясаар нь нөхөн сэргээх нь уул уурхайн нөхөн сэргээлтийн нэг нэг аргад тооцогддог.
  • Байгаль орчинд сөрөг нөгөө багатайгаар үйл ажиллагаа явуулсан уурхайнууд байгалийн аясаар нь нөхөн сэргээх аргыг ашигладаг.
  • “Бадрах Энержи” компани ICMM-ийн удирдамжийг баримталж, Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу уурхай хаахаас гурван жилийн өмнө нөхөн сэргээлтийн нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулж, улсын эрх бүхий байгууллагаар батлуулна.
  • Олон улсын болон “Бадрах Энержи” компанийн үйлдвэрлэлийн туршилтад үндэслээд байгалийн горимоор хяналттай нөхөн сэргээхэд багадаа 10, хамгийн их магадлалтай нь 20 жил шаардагдана гэж тооцоолжээ.

Цөмийн энергийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай УИХ-аар хэлэлцэх үеэр уран олборлохтой холбоотой зарим мэдээлэл олон нийтийн дунд эргэлзээ төрүүлээд буй.

Тэдгээр мэдээллээс бид нягталлаа.

Оператор компани нөхөн сэргээлтийг зохих ёсоор хийхгүй. Тэд олборлолт хийгдсэн талбайг цооногийн толгойн хэсгийг аваад л тэр чигээр нь орхино. Хяналттай байгалийн аясаар нөхөн сэргээлт хийнэ гэдэг нь нөхөн сэргээлт биш.

Байгалийн аясаар нь нөхөн сэргээх нь уул уурхайн нөхөн сэргээлтийн нэг нэг аргад тооцогддог. Энэ аргыг байгаль орчинд сөрөг нөгөө багатайгаар үйл ажиллагаа явуулсан уурхайнууд ихэвчлэн ашигладаг бөгөөд Зөөвч-Овоо төслийн хүрээнд энэ аргыг оновчтой гэж үзсэн байна.

Өдгөө дэлхий дээр уул уурхайн компаниудыг уурхайн бүхий л явцад хаалтыг үр дүнтэй гүйцэтгэх нэгдсэн удирдлагаар хангадаг гол байгууллага бол Уул уурхай ба металлын олон улсын зөвлөл(ICMM). Тус байгууллагын зөвлөмжийг уул уурхайн хариуцлагатай хаалтын хэм хэмжээ хэмээн дэлхийд хүлээн зөвшөөрдөг байна.

Тийм ч учраас BHP, Rio Tinto, Anglo American зэрэг уул уурхайн үндэстэн дамнасан томоохон компаниуд төлөвлөлтийн эхний үе шатаас эхлээд уурхайг хаах, нөхөн сэргээх хүртэл байгаль орчин, нийгэм, засаглалын тэнцвэрийг хангах үүднээс уг удирдамжийг ашигладаг байна.

“Бадрах Энержи” компанийн хувьд мөн ICMM-ийн удирдамжийг баримтлах юм байна. Монгол Улсын хууль тогтоомжийн дагуу уурхай хаахаас гурван жилийн өмнө нөхөн сэргээлтийн нарийвчилсан төлөвлөгөө боловсруулж, улсын эрх бүхий байгууллагаар батлуулах шаардлагатай. Гэхдээ олборлолт эхлэхээс ч өмнө олборлолтын дараах нөхөн сэргээлтийг байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан үнэлгээнд дэлгэрэнгүй тусгаж 2015 онд Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн яамаар батлуулж байсан бол ирэх 2025 онд нарийвчилсан үнэлгээнд нэмэлт тодотгол оруулах дахин батлуулах ажлаа эхлээд явж байгаа гэсэн мэдээлэл байна.

Нөхөн сэргээлтийн зардлыг төсөл эхлэхтэй зэрэгцээд Монголбанкны валютын тусгай данс эсвэл олон улсын банк санхүүгийн хэрэгсэлд бэлнээр байршуулахыг УИХ өнгөрсөн арваннэгдүгээр сарын 21-нд баталсан Цөмийн энергийн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгаар хуульчлаад буй. 

Тус компанийн хувьд газрын доорх усны чанарыг олборлолтын өмнөх нөхцөлд оруулж сэргээхээс гадна тусгай зөвшөөрөлтэй талбайн гаднах газрын доорх усанд ямар нэг нөлөө үзүүлэхгүй байхаар нөхөн сэргээлтийг хийх зорилт тавьжээ. Батлагдсан нөхөн сэргээлтийн төлөвлөгөөний дагуу хийгдсэн ажлын тайланг Монголын төрийн байгууллагуудад тайлагнах юм байна. 

Олон улсын болон “Бадрах Энержи” компанийн үйлдвэрлэлийн туршилтад үндэслээд байгалийн горимоор хяналттай нөхөн сэргээхэд багадаа 10, хамгийн их магадлалтай нь 20 жил шаардагдана гэж тооцоолж байгаа аж. 

Байгалийн горимоор хяналттай нөхөн сэргэх явцад нэмэлт арга хэмжээ хэрэгтэй тохиолдолд тухайн ажилд зориулж нэмэлт санхүүжилт гаргахаас төлөвлөсөн байна.

Эх сурвалж:

  • Уул уурхай ба металлын олон улсын зөвлөл
  • “Бадрах Энержи” компани
  • Science direct

Төстэй мэдээлэл

Өдөрт олон амьсгалах нь зүрхний шигдээс болох эрсдлийг

Өчигдөр буюу 2020 оны 11 дүгээр сарын 29-ний өдөр “Бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн хугацааг 12 дугаар сарын 31-ний өдрийн 06:00 цаг хүртэл сунгасугай” гэсэн агуулгатай Засгийн газрын тогтоолын зураг цахим орчинд тарсан юм.  Энэхүү тогтоолын зургийг нягтлахад ХУУРАМЧ болох нь тогтоогдлоо.    Юуны өмнө энэхүү зураг нь дээр дурдсанчлан цахим орчинд 11 дүгээр сарын 29-ний өдөр […]

Khulan Ruchira хэмээх фэйсбүүк хэрэглэгч “Турк одоо Хятадыг олон улсын шүүхэд өгөх гэж байгаа юм байна. Хятад вакцин хийлгээд хиарсан гэнэ” гэсэн пост оруулжээ. Уг мэдээллийг 382 хүн цааш түгээж, 82 хүн сэтгэгдэл бичиж, 141 хүн лайк дарсан байна. Энэхүү мэдээллийг нягталлаа. Factcheck: ХУДАЛ Турк улс 2021 оны нэгдүгээр сард БНХАУ-ын Синовак вакцинаар иргэдээ вакцинжуулж эхэлсэн. […]

Олон улсын цэргүүд коронавирусийн эсрэг Монголын төрийн далбаан дор нэгдэж хийсэн гэх видео бичлэг олон нийтийн сүлжээгээр цацагдаад байгаа билээ.    Олон нийт энэхүү бичлэгийг шинэ коронавирусийн халдвар гарснаас хойш зориуд хийсэн хэмээн ойлгож байгаа тул фактчек буюу баримтыг нягталж, бичлэгийг анх цацсан “Монгол цэрэг-дэлхийн цэрэг” фэйсбүүк хуудсаар дамжуулан эх сурвалжтай холбогдож энэ талаар тодруулсан юм. Тэгвэл […]

“Ээж нараа хадгалаад аваарай!!! Аяга сүүнд хушны самар хийж буцалгаад хүүхдүүддээ 3 орой дараалан өгвөл ханиад хүрэхгүй…” гэсэн гарчигтай, gerbul.life хэмээн цахим хуудаст нийтлэгдсэн мэдээлэл 1.9 к хүнд хүрчээ.   Тухайн мэдээлэлд “Улирал солигдож байгаа үед мөн хүүхдүүд олноор нэг дор цугларч байгаа энэ үед ямарч сайн дархлаатай хүүхэд нэг нэгнээсээ ханиадны вирус аваад байдаг. Яг […]

Товч агуулга АНУ-ын Дээд шүүх ийм шийдвэр гаргаагүй. Шүүхийн 2001 оноос хойш хэрэгжиж эхэлсэн болон шийдвэрлэгдсэн хэргүүдийн байдлыг жагсаадаг шүүхийн цахим лавлахад ийм кэйс огт байхгүй байна. Дээд шүүхээс “Вакцин бол вакцин биш. Учруулсан хор уршиг нь нөхөж баршгүй” гэдэг мэдэгдэл хийгээгүй. Solongo Bukhchuluun гэх фэйсбүүк хэрэглэгчийн 2022.10.25-нд оруулсан “🇺🇸* АНУ-ын Дээд шүүхийн шийдвэр: Ковид […]

Өөр мэдээ олдсонгүй.

Хандив

FactCheck.mn сайт нь бие даасан, хараат бус редакц бөгөөд бид сурталчилгаа олгогчдод биш, иргэдэд үйлчилдэг. Бид аливаа компани, улстөрч, засгийн газрын нөлөөнд автахгүй, зөвхөн олон нийтийн эрх ашгийн төлөө ажиллана.

Гэвч нягтлан шалгах ажил нь цаг, мөнгө, шаргуу хөдөлмөр шаарддаг билээ.

Иймд, манай редакц хараат бус байдлаа хадгалж, илүү хүчтэй болоход таны дэмжлэг чухал юм!

Та бидний үйл ажиллагааг дэмжиж байвал ХАС БАНК 5001984178 ЭССТ НҮТББ дансаар хандив өгөх боломжтой. Гүйлгээний утган дээрээ ХАНДИВ гэдгээ тодорхой бичээрэй. Хүсвэл нэр, холбогдох утасны дугаар зэрэг хувийн мэдээллээ оруулж болно.

Биднийг дэмжсэн танд маш их баярлалаа.

Мэдээлэл хайх