Сэтгүүлч Баасанжавын Отгон 2023.11.16-нд “ХСҮТ-ийн Эрдэнэхүү эмч: 5 орны лабораторт элэгний хорт хавдраар өвчилсөн хүмүүсийн вирусыг шинжлүүлэхэд шахмал түлшнээс үүдэлтэй шинэ төрлийн вирус гарсан🥲Шинэ төрлийн вирусаар зөвхөн Монголчууд өвчилж байгаа” гэсэн пост оруулжээ.
Уг постын шэйр нэг хоног хүрэхгүй хугацаанд 1.8К хүрч, 2.8К хүн хуваалцсан бөгөөд 500 гаруй сэтгэгдэл бичсэн байна. Нийт хариу үйлдлийн 117 буюу 10 хүрэхгүй хувь нь инээсэн эможи дарсан бол үлдсэн бүх хүн итгэсэн хандлагатай байна.
Постод орсон агуулгыг бид уншигчдын хүсэлтээр нягталлаа.
Factcheck:
Factcheck.mn вирусийн талаар АШУҮИС-ийн Бичил амь судлал, халдварын хяналт сэргийлэлтийн танхимийн багш, Аганаах ухааны магистр М.Баттөрөөс тайлар авлаа.
Тэрбээр “Вирус бол амьд эс дотор үрждэг. Хөгжлийнхөө явцад мутацлагдаж, шинэ төрөл үүсдэг. Гэхдээ шахмал түлшнээс амьд вирус үүсэх боломжгүй бөгөөд мутацлагдана гэж байхгүй. Мөн Монголд элэгний шинэ төрлийн вирус бүртгэгдээгүй. Элэгний B, D вирус нь зөвхөн хүний элгийг өвчлүүлдэггүй, зарим амьтны элгийг мөн өвчлүүлдэг. Тус вирусүүд нь хоорондоо ялгаатай ба A, B, C, D дэд бүлэгт салаалдаг. Манайд шинэ төрлийн вирус бүртгэгдээгүй, ялангуяа нүүрснээс үүдэж бүртгэгдэх шинжлэх ухааны боломж байхгүй. Тиймээс уг пост дахь агуулга үндэслэлгүй, худал” хэмээн тайлбарлалаа.
Мөн Хавдар Судлалын Үндэсний Төвийн ерөнхий захирал, Анагаах ухааны доктор, дэд профессор Н.Эрдэнэхүүтэй холбогдож, түүнээс тайлбар авсан юм.
Тэрбээр сэтгүүлч Б.Отгонд тухайлсан ярилцлага өгөөгүй бөгөөд өмнө ярьсан мэдээллийг буруу ойлгосон гэж үзэж байгаагаа юуны өмнө хэлээд постод бичсэнчлэн таван орны судлаачид судалгаа хийсэн нь үнэн гээд “Эс өөрчлөгдсөн болохоос вирус биш. Утаанаас вирус үүснэ гэж юу байх вэ, буруу ойлгосон байж магадгүй” гэдгийг хэллээ.
“Утаа мэдээж хортой. Ялангуяа, түүхий нүүрс шатааснаас гарсан утаанд агуулагддаг диметил сульфур буюу диметилжсэн хүхэр гэдэг бодисоос үүсэлтэй мутацын мөр байна. Тэр нь зөвхөн монголчуудын хавдар дээр байна гэсэн судалгааны дүгнэлт гарсан талаар өмнө нь би ярьж байсан.
2017-2018 онд хийгдсэн уг судалгааны дүн шинжилгээ хийж явсаар байгаад 2022 оны сүүлчээр олон улсын сэтгүүлд хэвлэгдсэн. Судалгаанд Сингапурын, Америкийн Нью Жерси, Франц, Монгол гээд таван орны судлаачид хамтран Хүний эсийн геномын буюу генетикийн шинжилгээ хийж, элэгний хавдрын эсийн мутацыг тодорхойлсон. Элэгний эсийн өөрчлөлт буюу хавдар үүссэн шинжийг үзэхээр ихэнх нь буюу Европынх ч бай, Монголынх ч бай 80-90 хувь нь B, C вирусээр үүсгэгдсэн ба 20 орчим хувь нь орчны нөлөөтэй байсан. Гэтэл тэр 20 хувийн тодорхой хэсэгт Европынход илрээгүй, зөвхөн манайд илэрсэн эсийн өөрчлөлт байсан ба нүүрсний утаанаас гардаг тэрхүү диметил сульфураас эсийн муцат үүдэлтэй гэж тодорхойлсон. Вирус бол биш” хэмээн доктор Н.Эрдэнэхүү тайлбарлав.
Нэгэнт нүүрсний утаанаас ялгарч байгаа утаан дахь бодис элэгний хавдрын эрсдэл үүсгэж байгаа бол иргэд өвлийн улиралд амны хаалт зүүснээр сэргийлэх боломжтой талаар түүнээс асуусан юм. Тодорхой хэмжээнд боломжтойг тэрбээр хэлээд “Ер нь тамхины гаралтай хавдар яг утаатай харьцуулаад харахад шалтгааны өндөр хувийг эзэлдэг буюу нийт хавдрын шалтгааны 30, элэгний хавдрын шалтгааны 20 орчим хувийг эзэлдэг. Иймд олон улсад Тамхинаас гаралтай хавдар үүссэн тохиолдолд тэр хүн эрүүл мэндийн даатгалдаа хамтын төлбөр төлдөг, тамхи татдаггүй хүнээс илүү өндөр үнэ төлж эмчилгээнд ордог. Тамхинаас үүссэн хавдрын эс гараад ирвэл таны төлөх мөнгө илүү өндөр байдаг тогтолцоо руу олон улс явж байна. Энэ тогтолцоог манайд ч гэсэн чадавхжуулах хэрэгтэй” гэдэг мэдээллийг нэмж өглөө.
Мэргэжлийн хүмүүсийн дээрх тайлбарыг харвал сэтгүүлч Б.Отгоны нийгэмд түгээсэн пост ТАШАА байна.
