Зэвсэгт хүчний 326 дугаар ангид алба хааж байсан байлдагч арваннэгдүгээр сарын 12-13-нд шилжих шөнө амь насаа алдсан харамсалтай хэрэг гарлаа. Нийслэлийн хэмжээнд 2023 оны хоёрдугаар ээлжийн цэрэг татлагыг аравдугаар сарын 19-22-нд зохион байгуулсан. Гэвч цэрэгт татагдаад сар ч болоогүй 20 настай хүү амиа алдсан нь Монголын Зэвсэгт Хүчин иргэнийхээ эрүүл, аюулгүй амьдрах эрхийг ноцтой зөрчсөн ээлжит үйл явдал болж байна. 

Энэ нь 2023 оны цэрэгт яваад амиа алдсан анхны хэрэг биш юм. 

2023.05.05

Баян-Өлгий аймгийн хилийн цэргийн 0165 дугаар ангид тавдугаар сарын 5-ны өдөр Буянт сумаас татагдсан 19 настай залуу долоо хоногийн дараа цэргийн ангидаа нас барав. 

2023.05.20

Ховд аймгийн нутагт цэргийн алба хаагч нас барсан тухай дуудлага мэдээлэл цагдаагийн байгууллагад бүртгэгдсэн шалгагдаж эхэлсэн байна. 

2023.06.23

Төв аймгийн Алтанбулаг сумын нэгдүгээр багт байрлах Зэвсэгт хүчний 119 дүгээр ангид татагдсан оюутан цэрэг цэрэгжилтийн спортын хичээлийн үеэр ухаан алдаж, Цэргийн төв эмнэлэгт оюутан цэрэг эмчилгээ хийлгэж байгаад нас баржээ. 

2023.10.11

Дорнод аймгийн Хилийн цэргийн заставын харуулын байранд хүн нас барсан дуудлага бүртгэгдэж, гэрээт цэрэг галт зэвсгээр өөрийгөө буудсан байж болзошгүй байдалтай амь хохирсон хэргийг мөрдөн шалгаж байгааг мэдээлэв.

Өнгөрсөн он жилүүдэд хэчнээн залуус цэрэгт алба хаах гэж яваад амь хохирсныг олон нийтэд нээлттэй, хэвлэл мэдээллээр мэдээлэгдсэнээр шүүж, нягталлаа. 

Factcheck:

2013.12.12

Налайх дүүргийн 1 дүгээр хороонд байрлах Зэвсэгт хүчний 014 дүгээр ангид нэгэн байлдагч нас барсан хэрэг гарчээ. 

2015.11.05

Увс аймгийн Баруунтуруун сумын Хилийн цэргийн 0311 дүгээр ангид 2013 оноос хойш 5 цэрэг амиа алдсан талаар УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн сэтгүүлчдэд мэдээлэл хийжээ. 

2015.12.19

Дорнод аймгийн Халх гол сум дахь цэргийн салбар ангид алба хааж байсан хугацаат цэргийн алба хаагч амиа алджээ. 

2017.04.11 

Зэвсэгт хүчний хээрийн сургалтын төв Тавантолгойд гранат дэлбэрч, хоёр цэрэг амиа алдаж, найман цэрэг шархадсан. 

2017.06.13 

Зэвсэгт хүчний Тавантолгойн цэргийн сургалтын төвд марш тактикийн тэмцээний үеэр нэг албан хаагч нас барсан. Түүнийг цэрэгжилтийн дэглэмийн ачааллыг даалгүй нас барсан гэх мэдээлэл гарч байжээ.

2019.01.22

Дорноговь аймгийн Зүүнбаян дахь Зэвсэгт хүчний 336 дугаар цэргийн ангид алба хааж байсан байлдагч нас барав. Уг хэрэгт Зэвсэгт хүчний 336 дугаар ротын захирагч А.Энхбаяр, ротын салааны механик, жолооч Р.Вандлхангаа, салаан захирагч П.Бадамсамбуу нарыг холбогдогчоор татаж, шүүхээр ял оноосон байна. 

2019.01.30

Увс аймгийн Баруунтуруун суман дахь хилийн 0311 дүгээр ангид алба хааж байсан байлдагч харуулын байраа орхин зэвсэгтэйгээ оргосон хэрэг гарсан бөгөөд хоёр хоногийн дараа нас барсан байдалтай олдсон. 

2021.03.30

Зэвсэгт хүчний 326 дугаар ангийн хугацаат цэргийн алба хаагч бусдад зодуулж, гэмтсэний улмаас нас барсан хэрэг гарав. 

2022.06.22

Дотоодын цэргийн 05 дугаар ангид цэргийн алба хааж байсан иргэн нас барав. 

2022.07.13

Өмнөговь аймгийн Зэвсэгт хүчний …дугаар ангид хугацаат цэргийн алба хааж байсан 19 настай залуу цэргийн ангиас гадуур барилга дээр ажиллаж байхдаа нас баржээ. 

Хүний Эрхийн Үндэсний Комиссоос 2020.06.17-ны өдөр Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын талаарх 21 дэх илтгэлийг УИХ-д танилцуулсан бөгөөд уг илтгэлийн V бүлэгт “Цэргийн алба хаагч хоорондын дүрмийн бус харьцааны нөхцөл байдалд хийсэн дүн шинжилгээ” гэсэн бүтэн бүлэг асуудлыг багтаасан байв. 

Тус тайланд бичсэнээр 2021 он хүртэлх сүүлийн 10 жилийн хугацаанд цэргийн анги, байгууллагад 468 эрх зүйн зөрчил буюу гэмт хэрэг, сахилгын зөрчил бүртгэгдсэний 242 нь зэвсэгт хүчинд, 217 нь хилийн цэрэгт, 9 нь дотоодын цэрэгт хамааралтай байна гэжээ.  

Дүрмийн бус харилцааны эрх зүйн зөрчлийн талаар уг тайланд ийн тусгасан байна.

• Зэвсэгт хүчний хэмжээнд сүүлийн 10 жилийн хугацаанд бүртгэгдсэн 242 зөрчлийн 144 нь гэмт хэргийн шинжтэй, 98 нь сахилгын зөрчил ба эдгээрээс хугацаат цэргийн алба хаагчийн амь нас хохирсон 7 тохиолдлын 3 нь усанд живсэн, 2 нь хөдөлмөр хамгааллын аюулгүй байдал алдагдсанаас, 1 нь хүнийг алах гэмт хэргийн улмаас, 1 нь амиа хорлосон байна. 
• Хил хамгаалах байгууллагын хэмжээнд 217 гэмт хэрэг, зөрчилд 298 алба хаагч холбогдон шалгагдаж, 37 цэргийн алба хаагчийн амь нас хохирсны 13 нь хугацаат цэргийн алба хаагч,107 цэргийн алба хаагч дүрмийн бус харьцааны зөрчил гаргасны 36 нь хугацаат цэргийн алба хаагч байсан бол цэргийн албанаас оргон зайлах гэмт хэрэгт 31 хугацаат цэргийн алба хаагч холбогджээ.
• Дотоодын цэргийн анги, байгууллагад 2012-2013 онд 1 гэмт хэрэг, 8 зөрчил бүртгэгдсэнээс хүний эрүүл мэнд хохирсон 2, цэргийн албанаас оргон зайлах 1, бусад хэлбэрийн 5 зөрчил байна.

Прокурорын байгууллагын судалгаагаар 2013-2021 онд цэргийн анги байгууллагад үйлдэгдсэн 260 гэмт хэргийн шинжтэй гомдол, мэдээлэлд хэрэг бүртгэлт, мөрдөн байцаалтын ажиллагаа явуулсны 80.7 хувь нь хүний амьд явах, эрүүл мэндийн халдашгүй байдал, бусад эрх, эрх чөлөөнд халдсан болон цэргийн албанаас оргон зайлах гэмт хэрэг эзэлж байгааг мөн дурджээ.

ХЭҮК-оос 2011-2022 оны хооронд цэргийн алба хаагчтай холбоотой шийдвэрлэгдсэн болон мөрдөн байцаалтын 124 хавтаст хэргийн материалд дүн шинжилгээ хийхэд хүний амь нас хохирсон 15, цэргийн алба хаагчийн эрүүл мэндэд хохирол учруулсан 77 тохиолдол байснаас хугацаат цэргийн алба хаагчийн амь нас хохирсон 9, эрүүл мэнд хохирсон 44, оргон зайлсан 14 тохиолдол байжээ. 

Эндээс үзвэл хугацаат цэргийн 9 албан хаагч 2013-2021 онд амь насаа алдсан бол дээр дурдсан нийтэд ил болсон мэдээллээр 2022-2023 онд 7 албан хаагч цэрэгт яваад амь насаа хохирсон нь олон нийтэд мэдээлэгдсэн байна. 

Эх сурвалжууд:

• ЦЕГ
• ЗХЖШ
• Хүний эрхийн үндэсний комисс
• УИХ

• iKon.mn
• Gogo.mn
• News.mn
• Eegle.mn
• Eguur.mn