Дайны талаар сэтгүүлч, инфлүэнсерүүдийн пост хамгийн их хүнд хүрчээ

ОХУ-аас Украин руу “Цэргийн тусгай ажиллагаа” хэмээн эхлүүлсэн түрэмгийлэл дайн болон өргөжиж, өнөөдрийг хүртэл үргэлжилж байна. 

2014 оноос хойш Улбар шар хувьсгал, Крымийн асуудал, Донбасс дахь зэвсэгт мөргөлдөөн зэрэг олон удаагийн зөрчлөөс үүдэлтэй гэх энэхүү дайн цар хүрээгээрээ 1945 оноос хойш Европ тивд тохиолдож буй хамгийн том зэвсэгт мөргөлдөөнөөр нэрлэгдэж буй.

Дайн зөвхөн фронтын шугам, хүйтэн зэвсгээр хязгаарлагдахгүй байгаа юм. Үүнтэй зэрэгцээд мэдээллийн дайн олон улсад хүчтэй өрнөж байгаагийн дотор Монгол Улс ч өртөж байна.

2014 онд Орос улс дээр дурдсанчлан Крымийн асуудлаар Украинд дайралт хийх үед өнөөдрийнх шиг мэдээллийн дайн болоогүй юм. Учир нь тухайн үед Украины гар утас хэрэглэгчдийн ердөө 4% нь 3G сүлжээнд нэвтрэх боломжтой байсан бол 2021 онд тус улсын нийт хүн амын 75% нь интернэт, 89% нь гар утсандаа 3G технологи ашигладаг болжээ. Украин төдийгүй дэлхийн хүн амын дунд эрчимтэй нэмэгдсэн интернэтийн хэрэглээ нь дайнтай холбоотой хуурамч мэдээлэл, пропоганда асар ихээр нэмэгдэхэд ихээр хувь нэмэр оруулав. Монгол Улсад нь гэхэд өдгөө ухаалаг утас хэрэглэгчийн тоо нь 4.8 саяд хүрч, тэр дундаа 2.5 сая иргэн нийгмийн мэдээллийн сүлжээнд бүртгэлтэй болсон ба өдөрт фэйсбүүк ашиглах дундаж хугацаа 77 минут буюу олон улсын дунджаас өндөр байна. Манай улсын нэг иргэн сард дунджаар 5 сэтгэгдэл бичиж, 16 пост дээр like дарж, 3 пост share хийдэг гэсэн тооцоолол гарсан. Өөрөөр хэлбэл, мэдээллийн дайн зөвхөн Орос, Украины хооронд ч бус, олон улсын түвшинд, их гүрнүүдийн тоглогчтойгоор өрнөж байгааг итернэтийн энэ өндөр хэрэглээ улам өрдөж байгаа юм.

Хуурамч мэдээллийн эсрэг Монголын анхны талбар FactCheck.mn өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд манай улсын цахим орчинд дайнтай холбоотой мэдээлэл хэрхэн тарж, хэрэглэгчид ямар хариу үйлдэл үзүүлсэн талаарх мониторингийг хийгээд байна. Ингэхдээ олон нийтэд хамгийн их хүрч, хамгийн өндөр хариу үйлдлүүдийг авсан фэйсбүүкийн постуудыг шүүн авч, анализ хийсэн юм. Ийнхүү үзэхэд фэйсбүүк дэх дайны талаарх постуудын хариу үйлдэл мэдээллийн сайтуудынхаас 10 дахин өндөр байв.

Мөн хамгийн олон хариу үйлдэл авсан постуудыг ажиглахад сэтгүүлч гэх тодотголтой хүмүүс болон олны танил буюу “инфлүэнсер” гэх тодотголтой хүмүүсийн пост, мэдээнүүд хамгийн олон хүнд хүрч, хамгийн олон хариу үйлдэл авчээ. Үүнд дараах есөн хэрэглэгчийн 10 постыг нэрлэж болно.

Анхдагч эх сурвалжМэдээ орсон огнооНийт хариу үйлдлийн тооХуваалцсан тооЭможийн тооСэтгэгдлийн тооБайр суурь
1Munkhbayasgalan Bayasgalan *9/4/20224643312000283336100Оросыг дэмжсэн
2Ider-Od Bat-Erdene9/22/202214934100013330604Украиныг дэмжсэн
3Ider-Od Bat-Erdene7/5/20221119022008495495Украиныг дэмжсэн
4Sky Light11/8/2022531812003678440Оросыг дэмжсэн
5Хатуу мэдээ11/1/202244654004461Оросыг дэмжсэн
6En Bayaraa3/21/2022319714001560237Оросыг дэмжсэн
7Эмүжин7/5/202220682071743118Аль нь ч биш
8Tserenkhuu Ishtseden2/25/202217741061537131Оросыг дэмжсэн
9Эмүжин4/4/202216531781237238Оросыг дэмжсэн
Эх сурвалж: Хуурамч мэдээллийн эсрэг FactCheck.mn

Эдгээр постын агуулгыг харвал хоёр нь Украиныг дэмжсэн, нэг нь алийг нь ч дэмжээгүй бол бусад нь Оросын талыг өмгөөлсөн байна. СэтгүүлчMunkhbayasgalan Bayasgalan фэйсбүүк хэрэглэгчийн пост л гэхэд 2019.08.29-нд Халх голын дайны талаар бичсэнийг 2022.09.04-нд Монгол Дайчин гэх фэйсбүүк хэрэглэгч дахин шэйрэлсэн байгаа юм. Уг постыг 12,000 хүн шэйрлэж, 28333 хүн хариу үйлдэл үзүүлсэн бол 6100 хүн сэтгэгдэл бичжээ. Харин 2022 онд дахин шэйрэлсэн уг постыг 100 хүн шэйрлэж, 703 хүн хариу үйлдэл үзүүлсэн нь мөн л олон хүнд хүрснийг харуулж байна.

Ider-Od фэйсбүүк хэрэглэгч л дээрх иргэдээс ганцаараа Украин улсыг дэмжсэн агуулгатай пост оруулсан байна. Түүний пост 15,000 орчим хүнд хүрчээ. Нийт 8500 хүн хариу үйлдэл үзүүлсний 6700 нь лайк байсан бол 230 ууралсан эможи даржээ.

Инфлүэнсер бол олон дагагчтай цахим хэрэглэгчид бөгөөд өөрийн хэрэглэдэг брэнд бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг бусдад таниулах маркетингийг компани болон дагагчдынхаа итгэлд тулгуурлан хийдэг. Гаднын инфлүэнсерүүд ихэвчлэн бизнесийн зарчмаараа ажиллаж, нийгэмд эерэг агуулга хүргэдэг.

Харин Монголд инфлүэнсерүүд олон дагагчаа ашиглан тэдний санаа бодолд нөлөөлөх, өөрт ашигтай байдлаар ухуулга хийх зэргээр буруу ашиглах тохиолдол түгээмэл ажиглагддаг.

Тийм учраас цахим хэрэглэгчид аливаа мэдээлэлд шүүлтүүртэй хандаж, хэн ч, ямар ч мэдээлэл түгээсэн давхар нягталж байхыг Factcheck.mn сануулсаар байгаа билээ.

Төстэй мэдээлэл

Товч агуулга Ч. Пүрэвсүрэн гэх фэйсбүүк хэрэглэгч 2023.04.06-нд дайнтай холбоотой пост оруулсныг 71 хүн шэйрлэж, 170 хүн лайк даржээ. Уг постод “Нөгөө 3 сарын 9-нд оросын супер «Кинжал» пуужингаар устгагдсан НАТО-гийн украйны дайны ажиллагааг удирдан, төлөвлөн хэрэгжүүлдэг командын нууц байранд байсан 300 гадаад том офицерүүдийн дотор америкийн олон генералууд үрэгдсэн байна. Тэдний шарилыг тусгай онгоцоор […]

Bayarmaa Alex Александра зеленская буюу хар тамхичин нацист зеленскийн охин украйнаас дүрвэжээ гэсэн пост оруулжээ. Уг постыг 96 хүн шэйрлэж, 300 хүн хариу үйлдэл үзүүлсний 189 нь лайк, 51 нь гайхсан, 14 нь гунигласан, 7 нь уурласан буюу дийлэнх нь итгэсэн байгаа юм. Тус постод “Польш руу гарсан охин нь хар тамхичин эцгийнхээ талаар бодит […]

@batdorj911 гэх твиттер хэрэглэгч 2023.03.20-нд “Путин Ши д

Товч агуулга Bayarsaikhan Tse нэртэй фэйсбүүк хэрэглэгч “АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшигч Роберт Кеннеди бага: Биднийг Украинд хүмүүнлэгийн зорилгоор ирсэн гэсэн үлгэр ярьж байгаа ч засгийн газрыг нь унагаж, оросуудыг л сулруулах зорилготой байсан. Украины ард түмэн геополитикийн зорилгоос шалтгаалж хоёр их гүрний хооронд болж буй дайны золиос боллоо. Дайны шалтгаан, бидний хариу үйлдэл бол […]

Өнгөрсөн нэг жилийн хугацаанд Монголын цахим орчинд ОХУ, Украин улсын хооронд болсон дайны тухай ямар мэдээллүүд гарч, олон нийт ямар хариу үйлдэл үзүүлсэн талаар хуурамч мэдээллийн эсрэг Монголын анхны талбар FactCheck.mn цоо шинэ мониторинг хийсэн юм. Монголчууд фэйсбүүкт дайны талаар эх сурвалжгүй мэдээллийг түлхүү тараасан, Дайны талаарх дүн шинжилгээ бүхий мэдээлэл цахим орчинд ховор байгаа […]

ОХУ дэлхий нийтийг цочирдуулсан дайны ажиллагааг Украинд эхлүүлээд 13 сарын нүүр үзэж байна. Өнгөрсөн жил гаруйн хугацаанд дайнтай зэрэгцээд олон нийтийн сүлжээнд мэдээллийн асар том “дайн” өрнөсөн билээ. Оросын зүгээс Украин болон барууныхан олон нийтийн тархийг угааж байна гэсэн тайлбар цөөнгүй хийсэн бол эсрэгээрээ барууны орнууд болон Украин улс ОХУ-ыг хуурамч мэдээлэл ихээр түгээж байна […]

Өөр мэдээ олдсонгүй.

Хандив

FactCheck.mn сайт нь бие даасан, хараат бус редакц бөгөөд бид сурталчилгаа олгогчдод биш, иргэдэд үйлчилдэг. Бид аливаа компани, улстөрч, засгийн газрын нөлөөнд автахгүй, зөвхөн олон нийтийн эрх ашгийн төлөө ажиллана.

Гэвч нягтлан шалгах ажил нь цаг, мөнгө, шаргуу хөдөлмөр шаарддаг билээ.

Иймд, манай редакц хараат бус байдлаа хадгалж, илүү хүчтэй болоход таны дэмжлэг чухал юм!

Та бидний үйл ажиллагааг дэмжиж байвал ХАС БАНК 5001984178 ЭССТ НҮТББ дансаар хандив өгөх боломжтой. Гүйлгээний утган дээрээ ХАНДИВ гэдгээ тодорхой бичээрэй. Хүсвэл нэр, холбогдох утасны дугаар зэрэг хувийн мэдээллээ оруулж болно.

Биднийг дэмжсэн танд маш их баярлалаа.

Мэдээлэл хайх