Товч агуулга
- Үзэл бодлыг нягтлах боломжгүй.
- Төрийн байгууллагууд өөрийнх нь талаар гарсан мэдээллийг үнэн, худал гэж үнэлж, дүгнэх нь зохимжгүй.
- Баримтыг хөндлөнгийн байгууллага ёс зүйн дүрэм, журмын хүрээнд нягталдаг.
Иргэн Ч.Лодойсамбуу “Хар тамхины бизнес бол цагдаагийн тусламжгүйгээр газар авахгүй л гэж боддог” гэсэн пост нийтэлснийг нь Цагдаагийн Ерөнхий Газрын Хэвлэл мэдээллийн сайтаар “Худал мэдээлэл” гэсэн тамга тавиад “🛑 Залруулга: Олон нийтийн цахим сүлжээнд “Ч. Лодойсамбуу” гэх хаягаас хуулиар хүлээсэн чиг үүргээ хэрэгжүүлж буй байгууллага, алба хаагчдын нэр төр, алдар хүндэд харшлах ташаа мэдээлэл нийтэлж байгааг үүгээр залруулж байна” гэсэн пост гаргажээ.
Өөрөөр хэлбэл, ЦЕГ иргэний үзэл бодлыг нэр хүндэд халдсан, ташаа мэдээлэл тараасан гэж дүгнэн залруулжээ. Гэвч үзэл бодлыг нягтлах ямар ч боломж байхгүй. Зөвхөн БАРИМТыг л нягталдаг. Тэр тусмаа сонирхлын бүлэг буюу тухайн иргэний постод дурдагдсан төрийн байгууллага өөрийнхөө талаарх иргэний бодлыг “Худал”, “Үнэн” гэж дүгнэх боломжгүй. Тийм ч учраас олон улсад төрийн байгууллагууд өөрийнх нь талаар гарсан мэдээллийг үнэн, худал гэж үнэлж дүгнэдэггүй, хөндлөнгийн байгууллагууд ёс зүйн зарчим, дүрмийн хүрээнд нягталдаг.
Яагаад болохгүй вэ?
Factcheck:
Олон улсад баримтыг нягталдаг хөндлөнгийн баг, мэргэжлийн редакц ажилладаг. Баримт нягтлагчид олон улсад дагаж мөрддөг ёс дүйн дүрэм журамтай. Үүнийг олон улсын анхны баримтыг нягтлагч талбар болох Poynter институт боловсруулан гаргаж, мөрдүүлж байна.
Мөн олон улсад төрийн байгууллагууд өөрийнх нь талаар гарсан аливаа мэдээллийг үнэн, худал гэж үнэлдэггүй, тухайн мэдээлэл дэх баримтыг дээр дурдсанчлан баримт нягтлагчид нягталдаг.
Юуг нягталдаг вэ?
Мэдээ бол хэн, юу, хэзээ, хаана, яагаад, хэрхэн болсныг БАРИМТаар тайлбарладаг.
Баримт гэж нотлогдож буй бүх зүйлийг хэлдэг.
Хэрвээ нотлогдох боломжгүй зүйл бол тэр бүгд ҮЗЭЛ БОДОЛ.
Жишээлбэл, тухайн бичвэрт зөв, буруугийн талаарх байр суурь илэрхийлсэн, эсвэл дүгнэсэн, таамагласан зэрэг зүйлс байвал тэр бол ҮЗЭЛ БОДОЛ!
Тэгвэл хуурамч мэдээлэл гэж юу вэ?
Хуурамч мэдээлэл гэдгийг товчоор хэлбэл хэсэгчилсэн үнэний зарчмыг ашиглах буюу тодорхой зорилгоор зарим үнэнийг түүвэрлэн авч, бусад худал мэдээлэл, баталгаажаагүй баримттай нэгтгэн олон нийтэд зориудаар түгээх байдлаар илэрдэг.
Нийтлэг тактик нь бодит үнэнийг хуурамч дүгнэлт, худал хуурмагтай хольдог. Харин мэргэжлийн түвшинд олон улсад тухайн мэдээллийг хор уршгаас нь шалтгаалан ташаа, хуурамч, гуйвуулсан зэрэг хэд хэд ангилдаг.
Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсад л төрийн байгууллага өөрийнх нь талаар бичсэн үзэл бодлыг ийнхүү үнэлж, олон нийтийг ТӨӨРӨГДҮҮЛЖ байна.
