Товч агуулга
Шинжлэх ухааны түүхэнд вакциныг нээж бүтээснээр олон хүнийг халдварт өвчнөөс сэргийлж, амийг нь аврах боломж бүрдсэн.
Томуугийн эсрэг вакцин нь тухайн томуугийн улирлын ханиадны улмаас эмчид очих эрсдэлийг 40-60%, нас баралтыг 90 гаруй хувьтай бууруулдаг болон нь нотлогдсон.
Хүүхэд насандаа вакцинд хамрагдсаны үр дүнд жил бүр 4 сая хүн нас барахаас сэргийлж байна.
Chimeddamba Dulamsuren гэх фэйсбүүк хэрэглэгч “Новшнууд хороо сурталчилаад эхэлчихсэн шүү энэ мэтээр…!!!
Ямар ч нөхцөлд хүүхдэдээ хийлгэж болохгүйм…!!!
Ковидын, Сахуу татрангын, Томууны гэх гурван төрлийн хор шахаж байгааг анхаараарай эцэг эхчүүд…!!!” гэсэн постыг 2022.10.18-нд нийтэлжээ. Түүний постыг 24 хүн шэйрэлжээ.
Вакцин хор мөн үү?
Factcheck:
Коронавирус гадаргуугийн S уургийнхаа тусламжтай хүний эсэд нэвтэрдэг. КОВИД-19 өвчний эсрэг mRNA буюу РНХ-д суурилсан шинэ технологиор гарган авсан вакцинууд нь коронавирусийн тэрхүү S уургийн эсрэг дархлааны эсрэгбие нэртэй уургийг нийлэгжүүлдэг буюу дархлааны эсүүдийг идэвхижүүлж дархлааны хариу урвалыг өдөөдөг. Харин уламжлалт аргаар гарган авсан вакцин нь сулруулсан буюу идэвхигүйжүүлсэн вирусийн тодорхой хэсгийг агуулдаг ч тэрхүү хэсэг нь өвчин үүсгэхгүй, халдварыг тээгч болохгүй, зөвхөн биеийн дархлааны хариу урвалыг өдөөдөг.
Коронавирусийн S уураг нь хортой эсвэл вакцин тариулсны дараа биед хортой нөлөө үзүүлдэг гэсэн шинжлэх ухааны мэдээлэл огт байхгүй болохыг АНУ-ын Хүнс, эмийн захиргааны хэвлэлийн төлөөлөгч Эбби Капобианко мэдээлж байв.
Шинжлэх ухааны түүхэнд вакциныг нээж бүтээснээр олон хүнийг халдварт өвчнөөс сэргийлж, амийг нь аврах боломж бүрдсэн.
2019-2020 онд буюу COVID-19 цар тахлын өмнөх сүүлийн томуугийн улиралд томуугийн эсрэг вакцин хийлгэснээр 7.5 сая орчим хүн томуугаар өвчлөхөөс, 3.7 сая хүн эмнэлэгт хэвтэхээс, 105,000 хүнийг нас барахаас урьдчилан сэргийлж чадсан болохыг АНУ-ын Халдварт өвчний хяналт, сэргийлэлтийн төв(CDC) мэдээлсэн байдаг. Томуугийн эсрэг вакцин нь тухайн томуугийн улирлын ханиадны улмаас эмчид очих эрсдэлийг 40-60%, нас баралтыг 90 гаруй хувьтай бууруулдаг болон нь нотлогдсон.
КОВИД-19-ийн вакциныг дэлхийн 190 гаруй оронд хүргэж, хүмүүсийг дархлаажуулаагүй бол 18.1 сая хүн амь насаа алдах байсныг шинжлэх ухааны Лансет сэтгүүлд 2022.06.23-нд хэвлэгдсэн судалгаанд өгүүлсэн байна.
Монгол Улсад заавал хамрагдах дархлаажуулалтад 10 гаруй өвчнөөс сэргийлэх 6 төрлийн вакцин багтдаг. Үүнд:
Сүрьеэ,
Халдварт саа,
- Гепатит В,
- Сахуу,
- Хөхүүл ханиад,
- Татран,
- Гемофилус инфлюэнза,
- Улаанбурхан,
- Гахай хавдар,
- Улаанууд зэрэг багтдаг.
Хэрэв хүн амын товлолт дархлаажуулалтыг зохих түвшинд хүргэж чадахгүй бол вакцинаар сэргийлэх боломжтой байсан халдварт өвчнүүд дахин сэргэх аюултай. Вакцин тариулснаас үүдэн гарах эрсдэл нь тухайн өвчнөөр өвдсөнтэй харьцуулахад маш бага байдаг. Тухайлбал, халдварт саагийн вирус нь саа саажилт үүсгэнэ, улаанбурхан өвчнөөр сохрох ч аюултай байдаг.
Монгол Улс л гэхэд 2014 онд Улаанбурхан өвчнийг бүрэн устгасан орон хэмээн зарлаж байв. Гэвч 2016 онд Улаанбурхан өвчний дэгдэлт гарч, 0-5 насны 59 хүүхэд энэ өвчнөөр эндсэн юм. Улмаар Засгийн газар нэн яаралтай арга хэмжээ авч, дархлаажуулалтыг хэрэгжүүлсний үр дүнд өвчлөлийг цааш даамжрахаас урьдчилан сэргийлж чадсан юм.
Мөн хүүхэд насандаа вакцинд хамрагдсаны үр дүнд жил бүр 4 сая хүн нас барахаас сэргийлж байгаа судалгааг АНУ-ын Халдварт өвчний хяналт, сэргийлэлтийн төв гаргасан байдаг. 2022.09.22-нд нийтэлсэн уг дата мэдээлэлд 2021-20230 онд л гэхэд вакцин 51 сая хүний амь насыг аварна гэжээ.
Монгол Улс өнөөдрийн байдлаар КОВИД-19 вакциныг 5-12 насны хүүхдүүдэд, томуугийн эсрэг вакциныг 1-5 хүртэл насны хүүхдүүд, жирэмсэн ээжүүд болон 65-аас дээш насныхан, архаг хууч өвчтэй хүн амаа дархлаажуулж байна.
Иймд вакциныг хор хэмээн постолж байгаа нь олон нийтийг төөрөгдүүлж, эрүүл мэндээрээ хохирох эрсдэлийг бий болгож байгаа юм. Иймд аливаа мэдээллийг нягталж, баталгаатай эх сурвалжаас авахыг Factcheck.mn сануулж байна.
Эх сурвалжууд:
https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(22)00320-6/fulltext
https://www.cdc.gov/flu/vaccines-work/vaccineeffect.htm
НҮБ-ын Хүүхдийн Сангийн дэмжлэгтэйгээр, АШУҮИС-ийн Дархлаа судлалын тэнхимийн ахлах багш, эмнэл зүйн дархлаа судлаач эмч, Анагаах ухааны доктор Т.Хонгорзултай хамтран бэлтгэв.
