Монгол Улсын нийслэлд цахилгаан скүүтер, мопедний хэрэглээ, үйлчилгээ нэвтрээд гурван жил болжээ. Factcheck.mn сайтын редакц энэ удаагийн “1сар1сэдэв”-ээрээ хотын дэд бүтцэд уялдаагүй ч, хол ойрд нийслэлчүүдийн хөл дүүжлэх болсон хоёр дугуйт тээврийн хэрэгслийн асуудлыг сурвалжлан хүргэхээр боллоо.
Энэ сэдвийг хөндсөнөөрөө түгжргэлийн асуудлыг шийдэхэд тодорхой хэмжээний хувь нэмэр оруулдаг цахилгаан скүүтер, мопедний хэрэглээ, түүний үйлчилгээг тэр чигт нь буруутгах гэсэнгүй. Харин хүүхэд, хөгшид бэртэж гэмтэх, иргэд амар тайван явган алхаж чадахгүйд хүрсэн явдлын хариуцлагыг чухам хэн хүлээх тухай сурвалжлан, асуудлын учгийг олж илрүүлэхэд чиглэх юм.
Хүүхэд, хөгшид бэртэж, явган зорчигчид тайван алхаж чадахаа болив
Нийслэлийн Засаг даргын 2026 оны 03 дугаар сарын 20- ны өдрийн А/387 дугаар захирамжаар мопед (скүтер болон түүнтэй адилтгах үзүүлэлт бүхий тээврийн хэрэгсэл)-г нийслэлийн гудамж, замын хөдөлгөөнд хязгаарлалттайгаар оролцуулах зохицуулалтыг хийсэн. Гэсэн хэдий ч өнөөгийн нөхцөл өөр дүр зурагтай.
Гэмтэл Согог Судлалын Үндэсний төвийн статистикаар 2022 онд скүүтер, мопедтой холбоотой ослоор 50 хүн гэмтсэн бол 2025 онд эрс нэмэгдэж 2792 болжээ. Ганц оны хооронд гэмтсэн хүний тоо зургаа дахин нэмэгдсэн гэсэн үг. Хоёр жилийн хугацаанд найман хүн энэ шалтгаанаар харамсалтайгаар амь насаа алдсан гэх баримт бий. Хамгийн сүүлийн мэдээгээр буюу энэ оны дөрөвдүгээр сарын 10-наас 19-нийг хүртэлх арав хүрэхгүй хоногийн дотор 102 осол бүртгэгдсэн нь бид энэ асуудалд анхаарал хандуулах цаг болсныг харуулна.
Эцэг эхчүүд өөрсдөө дүрэм зөрчиж, хүүхдээ эрсдэлд оруулсаар…
Уг нь дээрх захирамжид 16 нас хүрээгүй хүүхэд скүүтер унахыг хязгаарлаж, зөрчсөн тохиолдолд асран хамгаалагчийг нь 400 мянган төгрөгөөр торгохоор тодорхой заасан. Түрээсийн компаниуд үүнийг “E-Mongolia”-тай холбон насны хязгаар тавьсан гэж тайлбарладаг бол амьдрал дээр эцэг эхчүүд, ах эгч нар нь холбож өгч хүүхдээрээ унуулдаг, цаашлаад 1-3 дугаар ангийн жаахан хүүхдээ урдаа зогсоож яваад бэртээсэн тохиолдол зуу даваад байна.
Өнгөрсөн онд УИХ-аас замын хөдөлгөөний аюулгүй байдлыг хангах зорилгоор цахилгаан дугуй (суррон), цахилгаан скүүтерийн хэрэглээг зохицуулах талаар хуулийн төсөл боловсруулахаар ажиллаж байсан. Энэ үеэр өрнөсөн хэлэлцүүлэгт ГССҮТ-ийн үйл ажиллагаа хариуцсан дэд захирал Б.Батзориг холбогдох тоо баримтыг танилцуулсан байдаг. 2025 оны 5 сарын 27-ны байдлаар ГССҮТ-д ирсэн цахилгаан дугуй, мопед, скүүтертэй холбоотой бэртэж гэмтсэн нийт тохиолдлын 39 хувийг 10-19 насныхан эзэлж байжээ. Түүнчлэн осолд орсон хүмүүсийн 95 хувь нь хамгаалалтын малгайгүй байсан нь бас нэг анхаарах ёстой асуудал.
Харамсалтай нь өнөөдрийг хүртэл дээрх 400 мянган төгрөгийн торгуулийг бодитоор ногдуулж, хариуцлага тооцсон тохиолдол байхгүй, албаныхан одоохондоо сануулах төдийгөөр өнгөрч буйг олон нийтийн цагдаа хэлсэн.
Шаардлагаа чангатгая
Сүүлийн гурван жилд цахилгаан мотортой бичил тээврийн хэрэгслийн импорт даруй 10 дахин өсөж, өдөртөө 30 орчим мянган хүн Жет, Тапа, Эко технологи зэрэг компанийн скүүтерийг тогтмол түрээслэн унадаг болжээ. Хэрэглээ нь ингэтлээ тэлж байхад үүнийг дагасан эрсдэлийг хазаарлах журмын зохицуулалт хөрсөн дээр бууж буй болов уу? Бусад улс оронд энэ асуудлыг энэ оноос онцгой анхаарч, хуульчилж эхэлсэн. БНСУ-д л гэхэд жолооны үнэмлэх шаардаж, хурдыг 25 км/цагаар хязгаарладаг бол Казахстан улс бүртгэлжүүлсэн улсын дугаар олгодог болжээ. Австри зэрэг улсад хоёр дугуйт тээврийн хэрэгслийг албан ёсны тээврийн хэрэгсэлд тооцож, өсвөр насныханд малгай заавал өмсөх хатуу шаардлага тавьдаг.
Бид түгжрэхгүйг хичээхдээ өөрийн болон өрөөлийн аюулгүй байдлыг эрсдүүлж болохгүй. Хотын дэд бүтэц муу, журам дүрэм нь хэрэгжихгүй байна гэж цааргалсаар хүний амь нас, эрүүл мэнд хохирсоор байх уу? Хариуцлагыг хэн хүлээх вэ? Цаашид уг үйлчилгээг хүртээмжтэй атлаа хүн бүрт аюулгүй байдлаар хотын хөдөлгөөнд хэрхэн уялдуулах боломжтойг бид сурвалжилгынхаа явцад нарийвчлан судалж, мэдээлэх болно.
