Товч агуулга
- Газар доор уусган олборлох технологийг АНУ, Австрали, Хятад, Узбекистан, Канад зэрэг олон орон ашиглаж байна.
- Казахстанд л гэхэд ураны 13 уурхай энэ аргаар уран олборлож, хүн, мал нь зэрэгцэн, эрүүл аюулгүй аж төрж байна.
- Олон муж, эрх бүхий байгууллагууд, холбооны зохицуулалтууд энэ технологийг газрын доорх гүний усыг хамгаалдаг болохыг хүлээн зөвшөөрдөг.
Цөмийн энергийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай УИХ-аар хэлэлцэх үеэр уран олборлохтой холбоотой зарим мэдээлэл олон нийтийн дунд эргэлзээ төрүүлээд буй.
Тэдгээр мэдээллээс бид нягталлаа.
“ISR буюу ГДУО технологийг зөвхөн Монголд л туршиж байгаа олборлолтын технологи бөгөөд Зөөвч-Овоо төсөлд ашиглана”.
Factcheck:
Байгаль орчинд сөрөг нөлөө хамгийн багатайгаар уран олборлох нөхцөлийг бүрдүүлсэн газар доор уусган олборлох технологийг АНУ, Австрали, Хятад, Узбекистан, Канад зэрэг олон орон ашиглаж байгаа бөгөөд Казахстанд гэхэд ураны 13 уурхай энэ аргаар олборлож, хүн, мал нь зэрэгцэн, эрүүл аюулгүй аж төрж байна.
2022 онд дэлхийн ураны олборлолт ойролцоогоор 49,355 тоннд хүрсэн бөгөөд үүний 56 орчим хувь буюу 27,773 тонныг нь газар доор уусган олборлох аргаар гарган авчээ.
Ураны ордын геологийн болон ашиглалтын нөхцөлөөс хамааран ГДУО аргыг сонгодог. Монгол Улсын хувьд Зөөвч-Овоо ордын геологийн нөхцөлд тохирсон, үр ашигтай, эдийн засгийн хувьд хамгийн тохиромжтой цорын ганц олборлох арга нь энэ юм.
Энэхүү технологийг 50 жилийн өмнө нээсэн бөгөөд 2023 оны байдлаар дэлхийн 10 гаруй улс уран олборлоход ашиглаж байгаа ажээ. Өөрөөр хэлбэл, дэлхий дээр олборлож байгаа нийт ураны 70 орчим хувийг ГДУО аргаар гарган авч байна.
ГДУО технологийн зарим чухал давуу талуудаас авч үзвэл:
- ГДУО буюу ISR технологийг 1970-аад оны үед АНУ-д ураны салбарт анх нэвтрүүлсэн.
- ГДУО нь ашигт малтмалыг олборлож, харин үндсэн чулуулгийг хөндөхгүй үлдээх боломжийг олгодог. Хог хаягдлын овоолго, үүсгэхгүй, ачааны машинууд явж газар талхлахгүй, урт удаан хугацааны эвдрэл үүсгэдэггүй.
- Олон муж, эрх бүхий байгууллагууд, холбооны зохицуулалтууд энэ технологийг газрын доорх гүний усыг хамгаалдаг болохыг хүлээн зөвшөөрдөг.
- АНУ-ын Цөмийн Зохицуулах Хорооны мэдээлснээр ГДУО технологи нэвтрүүлснээс хойш 50 жилийн хугацаанд хэзээ ч ундны ус бохирдож байгаагүй ажээ.
- ГДУО байгууламжууд нь ердийн олборлолттой харьцуулахад бага ус хэрэглэдэг бөгөөд ашигласан усны 99%-ийг байгальд эргүүлэн нийлүүлдэг.
Тиймээс газар доор уусган олборлох аргыг зөвхөн Монголд турших гэж байгаа мэт ойлгох нь ТАШАА юм.
Эх сурвалжууд:
- Олон улсын Цөмийн энергийн агентлаг
- Дэлхийн Цөмийн энергийн байгууллага
