Коронавирусийн эсрэг вакцины талаар үнэн, худал янз бүрийн мэдээлэл олон нийтийн сүлжээгээр тархсаар байна. Энэ тухай мэдээллийг баталгаатай эх сурвалжаас авч, нягталж байхыг уншигчдадаа FactCheck.mn зөвлөж, зарим мэдээллийг нягтлан хүргэсээр байна.
АНУ-ын Халдварт өвчнийг хянах, урьдчилан сэргийлэх төвөөс олон нийтийн дунд эргэлзээ төрүүлсэн мэдээллүүдийг нягтлан гаргасныг бид энэ удаа хүргэж байна.
COVID-19-ийн эсрэг вакцинаас халдвар авах уу? – ҮГҮЙ
Коронавирусийн амьд вирусээр таныг тариагүй учраас вакцин хийлгээд халдвар авахгүй. COVID-19-ийн эсрэг хэд хэдэн төрлийн вакцин ашиглагдаж байгаа бөгөөд тэдгээр нь бүгд хүний биеийн дархлааны системд уг вирусийн эсрэг хэрхэн тэмцэхийг заах нэг л ижил үүрэгтэй.
Энэхүү үйл явц нь халуурах зэргээр шинж тэмдэг үзүүлэх боломжтой бөгөөд нь тэр нь дархлаа тогтож буйн илрэл буюу хэвийн үзэгдэл.
COVID-19-ийн эсрэг дархлаа тогтоход вакцин хийлгэснээс хойш цөөн хэдэн долоо хоног шаардлагатай. Харин ийнхүү дархлаа бүрэн тогтоогүй үед халдвар авах боломжтой.
COVID-19-ийн вакцин хийлгэсний дараа шинжилгээ өгвөл ЭЕРЭГ гарах уу? – ҮГҮЙ
ДЭМБ-ын зөвшөөрсөн болон клиник туршилтад явж байгаа аль ч вакцин хийлгэхэд ЭЕРЭГ гарна гэсэн үг биш буюу тэгж чадахгүй. Харин дархлаа тогтож байгаатай холбоотойгоор эсрэг биеийн шинжилгээгээр ЭЕРЭГ гарах боломжтой. Вакцин нь эсрэг биеийн шинжилгээнд ямар нөлөө үзүүлэх талаар судалгаа үргэлжилж байна.
COVID-19-өөр өвчлөөд эдгэсэн ч гэсэн вакцин хийлгэх хэрэгтэй юу? – ТИЙМ
Хэдийгээр та COVID-19-ийн халдвар өмнө нь аваад эмчлүүлсэн ч тус вирусийн эсрэг вакцин хийлгэх хэрэгтэй. Учир нь эдгэрсэн хүмүүс дахин хэр удаан хугацаанд халдвар авахгүй байх боломжтойг эрдэмтэд хараахан тогтоогоогүй байна. Хэдийгээр халдвар аваад эдгэсэн ч дахин вирусээр халдварлах боломжтой байгаа учраас тэр. Хэрэв та нөхөн сэргээх плазм эмчилгээ хийлгэсэн болон моноклональ эсрэг биет танд үүссэн бол 90 хоног хүлээгээд вакцин хийлгэж болно. Энэ тухай эмчтэйгээ зөвлөх боломжтой. Эрдэмтэд энэ чиглэлээр судалсаар байгаа бөгөөд шинэ мэдээллийг тухай бүрд нь хүргэсээр байна. ЭНД-ээс илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл авч болно.
COVID-19-ийн эсрэг вакцин уг вирэсээр өвчлөхөөс хамгаалах уу? – ТИЙМ
COVID-19-ийн эсрэг вакцин нь таны биеийн дархлааны системд уг вирусийг хэрхэн олж, тэмцэх талаар зааж байгаа юм. Халдвараар өвчлөгчдийн дийлэнх нь хөнгөн байгаа хэдий ч зарим хүн хүндэрч, эрүүл мэндээрээ хохирох, цаашлаад амь насаа алдах эрсдэлтэй тул вакцинд хамрагдах нь өвчнөөс сэргийлэхэд чухал ач холбогдолтой. Энэ тухай дэлгэрэнгүй мэдээллийг ЭНД дарж авах боломжтой.
COVID-19 вакцин миний ДНХ-ийг өөрчлөх үү? – ҮГҮЙ
COVID-19 вирусийн эсрэг вакцин ямар ч байдлаар таны ДНХ-ийг өөрчлөх болон нөлөөлөх боломжгүй. Одоогоор хамгийн өргөн хэрэглэгдэж байгаа вакцин нь хоср төрөл байна. Энэ нь mRNA болон вирусийн вектор агуулсан вакцин юм.
Pfizer-BioNTech болон Moderna вакцинууд нь mRNA аргаар гаргаж авсан буюу дархлааны хариу урвалыг өдөөх уургийг хэрхэн яаж хийхийг эсэд заадаг гэж болно. Энэ төрлийн вакцин нь бидний ДНХ агуулагдаж буй эсийн цөмд огт нэвтэрдэггүй буюу нэвтрэх ямар ч боломжгүй. Тиймээс ДНХ-д ямар нэгэн байдлаар нөлөө үзүүлэхгүй.
Johnson & Johnson’s Janssen COVID-19-ийн эсрэг вакцин нь вирусийн вектор агуулсан вакцин юм. Энэ нь сулруулсан буюу хоргүй вирусийн хувилбарыг ашиглан эсүүдэд мөн хамгаалах аргыг заадаг гэсэн үг. Ингэхдээ генетикийн материалыг ашигладаг ба энэ нь хүний ДНХ-д нэгтгэгддэггүй. Эдгээр вакцинуудын үр дүнд бидний дархлааны систем COVID-19 вирус биед орж ирэхэд цаашид хэрхэн өөрийгөө хамгаалах аргыг сурч авдаг.
Хэрэв би жирэмслэхээр төлөвлөж байгаа бол COVID-19-ийн эсрэг вакцин хийлгэх нь аюулгүй юу? – ТИЙМ
Хэрэв та одоо болон ирээдүйд жирэмслэхээр төлөвлөж байгаа бол коронавирусийн эсрэг вакциныг хийлгэх боломжтой.
Уг вирусийн эсрэг вакцин нь жирэмслэлт болон ихэст ямар нэгэн нөлөө үзүүлдэг гэсэн нотолгоо байхгүй. Мөн жирэмслэлтийн явцад гаж нөлөө үзүүлдэг гэсэн нотолгоо ч байхгүй юм.
Коронавирусийн гаж нөлөөг эрдэмтэд судалсаар байгаа бөгөөд цаашид ч олон жил судалгаа үргэлжилнэ.
