Цахилгаан тамхи нь тамхинаас гарахад илүү үр дүнтэй байгаа талаарх мэдээллийг нягталж өгөх хүсэлт ирсний дагуу нягтлахад энэхүү мэдээлэл нь олон нийтийг ТӨӨРӨГДҮҮЛСЭН байна.
News.mn, Tovch.mn, iVoice.mn сайтад “Цахилгаан тамхи: Тамхинаас гарахад илүү үр дүнтэй байна” гэсэн гарчигтай ижил мэдээлэл 2026.03.31-нд нийтлэгджээ.
Холбоосууд:
Vaping буюу электрон тамхийг эрүүл мэндэд ямар ч эрсдэлгүй гэх буруу ойлголтоос үүдэн залуучууд болон өсвөр насныхан, ялангуяа өмнө нь хэзээ ч тамхи татаж байгаагүй хүмүүсийн дунд вэйпний хэрэглээ асар хурдацтай түгсээр байгаа. Энэ тухай АНУ-ын Үндэсний биотехнологийн мэдээллийн төв “Электрон тамхи нь тамхинаас гаргах үр дүнтэй хэрэгсэл болохоосоо илүүтэй олон тохиолдолд тамхи татаж үзээгүй хүмүүсийг никотины хамаарал руу хөтлөх үүд хаалга болж байгаа нь олон жил тамхи татсан хүмүүсийн тамхинаас гарах явцыг дэмжихээс илүү түгээмэл ажиглагдах боллоо. Өдгөө нэмэгдэж буй шинжлэх ухааны нотолгоонууд нь электрон тамхины хэрэглээг төрөл бүрийн өвчин эмгэг, тухайлбал хорт хавдар, уушгины архаг бөглөрөлт өвчин, багтраа, вэйп хэрэглээтэй холбоотой уушгины гэмтэл (EVALI), зүрх судасны өвчин болон уушгины нэвчдэст өвчнүүд үүсэхэд нөлөөлдөг болохыг харуулж байна. Эдгээр эрсдэлийг харгалзан Европын Зүрх судасны нийгэмлэг болон Европын Урьдчилан сэргийлэх кардиологийн холбоо зэрэг тэргүүлэх эмнэлгийн байгууллагууд цахим тамхийг зөвхөн тамхинаас гарах зорилгоор, тэр дундаа мэргэжлийн хяналт доорх тамхинаас гаргах тусгай хөтөлбөрийн хүрээнд ашиглахыг зөвлөж байна” гэжээ.
Nicotine & Tobacco Research сэтгүүлд 2024 онд нийтлэгдсэн, АНУ, Канад, Английг хамарсан урт хугацааны судалгаанд өсвөр насны 23 мянга гаруй хүүхдийг хамруулж, 5 жилийн турш ажиглажээ. 2017 оноос 2022 он хүртэл үргэлжилссэн энэхүү судалгаагаар вэйп хэрэглэдэг залуусын дунд никотины донтолтын бүх үзүүлэлт өссөн байна. Өөрөөр хэлбэл, хэдэн хүн хэрэглэж байгаа вэ гэдэг үр дүн сонин биш болж, хэрэглэж байгаа хүмүүс хэр гүн донтож байна вэ гэдэг нь чухал асуудал болж хувирчээ.
Нэг жишээ татахад, электрон тамхийн өдөр тутам татахыг хүчтэй хүсдэг байсан өсвөр насныхан судалгаа эхлэхэд АНУ-д л гэхэд 31.6% байсан бол таван жилд 50% давж өссөн байна. Хоёр хүүхэд тутмын нэг нь өдөр болгон вэйп хэрэглэхийг маш их хүсдэг болсон гэсэн үг. Мөн өглөө сэрмэгцээ хамгийн түрүүнд вэйп хэрэглэх хугацаа богиноссон нь донтолтын сонгодог шинж тэмдэг ажээ. Үүнийг судлаачид электрон тамхи нь донтуулах түвшнээрээ уламжлалт тамхитай ойртож, зарим үзүүлэлтээр бүр давж эхэлсэн гэж онцолсон байна. Энэ нь нэгдүгээрт, никотины давсны технологитой холбоотой ажээ. Энэхүү технологи ашигласан бүтээгдэхүүнүүд буюу вэйп гарч ирсэн нь никотиныг илүү хурдан, өндөр тунгаар биед хүргэх болсон байна. Хоёрдугаарт, вэйпний хэрэглээ нийгэм даяар “хэвийн” мэт зүйл болон тархаж, өсвөр насныхны өдөр тутмын соёлын нэг хэсэг болсон. Ийнхүү хэрэглээ ихсэх тусам донтолт гүнзгийрдэг нь никотины хувьд аль эрт батлагдсан зүйл ажээ.
Дэлхийн Эрүүл Мэндийн Байгууллага (ДЭМБ) электрон тамхийг тамхинаас гарах шинжлэх ухааны үндэслэлтэй, батлагдсан арга биш гэж албан ёсоор үзэж байгаагаа мэдэгдсэн ба энэ байр суурь хэвээр байгааг ДЭМБ-н Суурин төлөөлөгчийн газарын мэргэжилтэн С.Болормаа мэдээлж байв.
Энэ талаар ДЭМБ үзэхдээ
- Нотолгоо хангалтгүй: Вэйп нь хүн амын түвшинд тамхинаас гаргах үр дүнтэй болох нь өнөөг хүртэл нотлогдоогүй байна.
- Донтолтыг үргэлжлүүлдэг: Электрон тамхи нь никотины хамаарлыг зогсоохын оронд зарим тохиолдолд донтолтыг улам удаашруулах эсвэл нэмэгдүүлэх эрсдэлтэй.
- Хос хэрэглээний аюул: Судалгаагаар электрон тамхи хэрэглэгчдийн нэлээд хувь нь ердийн тамхиа орхихгүйгээр хоёуланг нь зэрэг хэрэглэж (dual use), эрүүл мэндээ улам бүр эрсдэлд оруулж байгааг ДЭМБ анхааруулсаар байна. Тиймээс тамхинаас гарах хүсэлтэй хүмүүст зөвлөгөө өгөх утас, мэргэжлийн эмчийн зөвлөгөө, гар утасны аппликейшн болон баталгаажсан никотин орлуулах эмчилгээг (наалт, бохь) ашиглахыг санал болгохыг ДЭМБ зөвлөж байгаа ба электрон тамхийг тамхинаас гаргах зорилгоор зах зээлд чөлөөтэй борлуулахыг дэмжихгүй байгаагаа тодорхой илэрхийлсэн байна.
Тиймээс “Эрүүл мэндийн бодлого судлаач Жэйми Хартман-Бойс тэргүүтэй судлаачид 2014–2023 оны хооронд хийгдсэн олон нийт 109 судалгааг багтаасан 14 системчилсэн тойм, 21 мета-анализыг харьцуулж үзэхэд нэг ижил дүгнэлт гарсан байна: никотинтой цахилгаан тамхи хэрэглэсэн хүмүүс бусад аргыг хэрэглэсэн хүмүүсээс илүү амжилттайгаар тамхинаас гарчээ. Тодруулбал, никотин орлуулах уламжлалт аргууд болох наалт, бохьтой харьцуулахад цахилгаан тамхи нь тамхинаас гарах амжилтыг 20–40 хувиар нэмэгдүүлсэн байна. Харин никотингүй төхөөрөмжтэй харьцуулахад бүр 46 хувиар илүү үр дүнтэй байжээ” гэсэн мэдээлэл нь олон нийтийг төөрөгдүүлж, нийгмийн эрүүл мэндийн эсрэг буруу хэв маягт хөтөлсөн мэдээлэл байна.
Янжуур ч бай, электрон тамхи ч бай, аль аль нь эрүүл мэндэд хортой нөлөөтэй учраас өсвөр үе, хүүхдүүдээ бүх төрлийн тамхинаас хамгаалъя.
