…Хорлоо гуай нэгдүгээр сарын эхний ажлын өдөр эртлэн банк руу иржээ. Тэтгэврийг бага зэрэг нэмсэн сургаар тэрээр зөрүү мөнгөө авахаар ирж буй нь энэ аж. Ямар ч байсан энэ оноос сар бүр 80,000 төгрөг гар дээрээ авахаар болсондоо баярлаж байгааг нь манай нийгмийн эмгэнэл гэлтэй. Өнгөрсөн онд хүүхдүүддээ нэмэр болох гээд тэтгэврээ жилээр нь 100% зээлээд авчихсан учраас ийнхүү гар дээрээ одоо л мөнгө авч байгаа нь энэ аж…
Ахмад настнуудын хувьд тэтгэвэр бол нийгмийн баталгаа байх ёстой ч өнөөдөр Монголд аав, ээж, эмээ, өвөө нь тэтгэврийн зээл аваагүй айл өрх ховор болжээ.
Ахмад настны тухай хуулиар 60 ба түүнээс дээш настай эрэгтэй, 55 ба түүнээс дээш настай эмэгтэй иргэнийг Ахмад настан гэж тодорхойлсон байдаг. 2024 оны байдлаар манай улсын хүн амын 11.5% нь ахмад настан бөгөөд одоогоор 518,700 иргэн өндөр насны тэтгэвэр авч байна.
Энэ онд бүрэн тэтгэврийн доод хэмжээ 689,000 төгрөг, хувь тэнцүүлсэн тэтгэврийн доод хэмжээ 579,000 төгрөг байгаа ба энэ дүнг жил бүр Засгийн газрын тогтоолоор баталдаг. Тэгвэл нийт тэтгэвэр авагчдын 59.3% буюу талаас илүү нь энэхүү тогтоосон хамгийн доод дүнгээр тэтгэвэр авч байна.
Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын мэдээллээр
- 35.5% нь 689,001-1,499,999 төгрөг
- 5.2% нь 1.5 сая төгрөгөөс дээш тэтгэвэр авч байна.
“Дундаж тэтгэврийн хэмжээ 848 мянган төгрөг байгаа ба ийм хэмжээний тэтгэврийг нийт ахмадын 27% орчим нь авч байна. Медиан тэтгэврийн хэмжээг одоогоор гаргаагүй байна” хэмээн Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын дарга Б.Батжаргал хэлж байв.
Эндээс харвал, тэтгэврийн доод хэмжээ болон дундаж дүнгээр авдаг хүний тоо нийт ахмадын 87% буюу 10 ахмад тутмын 9 нь 848 мянга ба түүнээс доош тэтгэвэр авч байна байгаа гэсэн үг.
Тэгвэл ахмадуудын талаас илүү хувийнх нь авч байгаа 580-690 мянган төгрөг амьдралд хүрэлцээтэй байж чадах уу?
2025 оны нэгдүгээр сард мэдээлж байснаар ахмад настнуудын 60 орчим хувь нь тэтгэврийн зээлтэй талаар Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын яам мэдээлж байсан.
Тухайн оны нэгдүгээр улиралд тэтгэврийн зээл өмнөх оны мөн үеэсээ 39%-аар өссөнийг Монголбанк, Эдийн засаг, хөгжлийн яамны тайлангаас харж болно. Өөрөөр хэлбэл, эдгээр мэдээлэл ахмадуудын тэтгэвэр амьжиргаанд нь хангалттай хүрэлцэхгүй, нийгмийн баталгаа болж чадахгүй байгааг илтгэж байна.
Монгол Улсын өрхийн орлого нэмэгдээгүй тохиолдолд үнийн өсөлт, инфляц 1 хувиар нэмэгдвэл 24 мянга орчим хүн ядууралд өртөх эрсдэлтэй гэж тооцсоныг УИХ-ын чуулганы үеэр дурдаж байв. Арилжааны банкууд тэтгэврийн зээлийг 100%-аар нь, 24 сар хүртэлх хугацаатай олгож байсан ба энэ нь ахмадууд санхүүгийн хүндрэлд орох шалтгаан болж, ядууралд өртөмтгий байдлыг нэмэгдүүлж байгаа юм. Гэвч авч байгаа тэтгэвэр нь угаасаа хүрэлцэхгүй байгаа учраас ахмадууд “Тэтгэврийн зээлээ 36 сараар авдаг болъё” хэмээн Төрийн ордны гадна жагссаар 2025 оныг үдэж, эцэстээ Монголбанк 36 сараар 100%-аар олгох нөхцөлийг бүрдүүлсэн юм.
Гэвч энэ нь шийдэл байсан уу? Ахмадууд Хорлоо гуай шиг хоёр жил биш, гурван жил гар дээрээ мөнгө авахгүй амьдрах нь ээ.
Factcheck.mn нэгдүгээр сарын турш ахмад настнуудын тэтгэврийн асуудлыг олон талаас нь хөндөх болно.
