Ахмадын тэтгэврийн зээлийн талаар Санхүү, эдийн засгийн их сургуулийн Экономиксийн тэнхимийн профессор Ц.Батсүхээс тодрууллаа. Тэрбээр ахмадуудын зээлийн хугацааг сунгаж, хүүг бууруулахыг арилжааны банкуудаас шаардах нь төрийн хийх ажил биш гэдгийг тодотголоо.
-Ахмадуудын тэтгэврийг зээлээр олгож байгаа талаар та ямар байр суурьтай байдаг вэ?
-Ахмадууд тэтгэврээ зээлээр аваад ихэнхдээ хүүхдүүдийн ямар нэгэн төлбөр, машин унаа авахад нь дэмжлэг болгох зэрэгт зарцуулаад өөрсдөө жил, хоёр жил ямар ч орлогогүй явчихдаг тохиолдлууд эргэн тойронд зөндөө байдаг. Цагаан сарын өмнө богино хугацааны зээл авч болно л доо. Түүнээс биш бусдаар ахмадууд урт хугацааны, гурван жилээр зээл авчихвал тэр хугацаанд яаж амьдрах вэ гэдэг том асуудал цаана нь байгааг бодолцох хэрэгтэй.
-Хүүхдүүддээ нэмэр болохоос гадна эмчилгээний зорилгоор урт хугацаатай зээлчихдэг гэж зарим ахмад ярьж байсан. Сая ахмадууд шаардлага тавихдаа зээлийн хугацааг 36 сар болгож өг гэсээр энэ шийдвэр хэрэгжихээр болчхоод байгаа шүү дээ.
-Нэг удаагийн эмчилгээ, аппаратанд орох гээд урт хугацаагаар зээл авчихлаа гэж бодоход дараа нь өчнөөн эмчилгээ хийх шаардлага гарахад эх үүсвэрийг яах вэ гэдэг сонин. 36 сар тэр хүн ямар ч орлогогүй, эм тариагаа яах вэ гэдэг асуудал зайлшгүй гарна. Тиймээс тэтгэврийн зээл, түүний хугацааг сунгах нь шийдэл биш.
Ахмадуудын зардал ихэвчлэн эрүүл мэндтай холбоотой гарах байх. Тиймээс ахмадуудын эрүүл мэндийн хэрэгцээ шаардлагыг төрийн бодлогоор зохицуулах ёстой. Ахмад өөрөө зээл аваад эрүүл мэндээ шийднэ гэдэг бол утгагүй асуудал.
-Хэрэв ахмадуудад зөвхөн 6 сараар зээл олгоод, түүнийг нь зөвхөн банкны үйл ажиллагааны шимтгэлийг нь хасаад хүүгүй олгож болох уу? Энэ нь эдийн засагт сөргөөр нөлөөлөх үү?
-Эдийн засагт үзүүлэх сөрөг нөлөө нь сүртэй биш л дээ.
Асуудал юу гэхээр арилжааны банк нийгмийн халамжийн бодлого явуулах гээд байна. Арилжааны банк бол бизнес. Гэтэл бизнесийн байгууллага нийгмийн халамжийн бодлого явуулах нь зохисгүй. Нийгмийн халамжийн бодлогыг хэн явуулах ёстой вэ гэхээр төр. Ахмадын зээлийн хүүгийн татаасыг төр гаргаж болох юм.
-Татаас гаргалаа гэхэд түүнийг дахиад л татвар төлөгчид төлнө гэсэн үг биш үү?
-Төрийн үүрэг бол татвар төлөгчдийн мөнгийг аваад нийгмийн сайн сайхан байдлын төлөө хуваарилалт хийх. Өөр нэг үр ашиггүй хуваарилагдаад байгаа мөнгийг л ийм маягаар шилжүүлэх тухай асуудал гэсэн үг. Жишээ нь, төрийн байгууллагуудыг цомхон болгоод, тэндээс хэмнэсэн мөнгөнөөсөө ахмадуудын асуудлыг хөнгөвчлөхөд зориулж хуваарилалт хийх ч юм уу, ахмадын эмнэлгийн үйлчилгээний сан байгуулаад тэндээсээ өгдөг ч юм уу зохицуулж болно. Харин ахмад нь зээл аваад өвчний асуудлаа шийднэ гэхээр цаана нь асар том уршгууд бий болоод байгаа юм.
-Тэгэхээр төр үүргээ арилжааны банкуудаар гүйцэтгүүлээд байна гэсэн үг үү?
-Төрийн бодлогын алдаа л яваад байх шиг. УИХ-ын гишүүд ахмадуудад хайртай болоод, ямар нэгэн юм хийх гээд байгаа бол төрийнхөө бодлогыг өөрчилж, орлогынхоо хуваарилалтыг оновчтой болгох шаардлага тавих хэрэгтэй. Арилжааны зориулалттай банк руу шаардаад л, хүүг нь багасга, хугацааг нь уртасга гээд байгаа нь нэг талаасаа төрийн үүргийг буруу ойлгосон нөхдүүд яриад байгаа юм. Логикийн хувьд өөрсдийнхөө хийх ёстой зүйлийг огт өөр, бизнесийн байгууллагуудад үүрүүлэх гээд байгаа юм шиг харагдаад байгаа.
Төр өөрөө муу ажиллаж байгаагаа бизнесийн байгууллагыг хүчиндэж, бизнесийн орчноо нураах гээд байгаа мэт ийм зүйл байж болохгүй л дээ.
